Veel mensen denken dat stoppen met roken vooral een kwestie is van discipline.
Gewoon besluiten dat je stopt. Wilskracht tonen. Doorzetten.
Als dat zo simpel was, zou niemand meer roken.
De werkelijkheid is anders. Roken is geen gewoonte die alleen in je gedrag zit. Het zit vooral in je brein.
Elke sigaret die je rookt, wordt gekoppeld aan een situatie.
Bijvoorbeeld:
- koffie drinken
- stress op het werk
- na het eten
- autorijden
- een moment voor jezelf
Je brein leert: dit moment hoort bij roken.
En hoe vaker dat gebeurt, hoe sterker die koppeling wordt. Dat is geen zwakte. Dat is simpelweg hoe ons brein werkt.
Je brein houdt van patronen
Ons brein is een patroonmachine. Het probeert voortdurend energie te besparen door gedrag automatisch te maken.
Dat is handig. Anders zouden we elke ochtend opnieuw moeten nadenken hoe we onze tanden poetsen of een deur openen.
Maar hetzelfde mechanisme zorgt er ook voor dat sommige patronen hardnekkig worden. Roken is daar een goed voorbeeld van.
Na verloop van tijd hoeft je brein niet eens meer na te denken. De situatie alleen al kan de behoefte aan een sigaret oproepen.
Je voelt stress.
Je hand gaat bijna automatisch naar je pakje.
Niet omdat je dat bewust besluit, maar omdat het patroon zo vaak is herhaald.
Waarom stoppen zo moeilijk voelt
Wanneer je stopt met roken, verander je niet alleen gedrag. Je verandert een ingesleten breinpatroon.
En je brein houdt niet van verandering.
Het probeert je terug te trekken naar het bekende patroon. Daarom voelen de eerste dagen of weken vaak onrustig. Alsof er iets ontbreekt.
Dat gevoel betekent niet dat je het niet kunt.
Het betekent dat je brein nog moet leren dat het ook anders kan.
Wat breintraining doet
Breintraining richt zich niet op het onderdrukken van de drang om te roken. Het richt zich op het veranderen van het patroon in je brein.
Door gerichte oefeningen leer je:
- situaties herkennen waarin je normaal zou roken
- de automatische reactie te doorbreken
- nieuwe patronen aan te leren
Dat gebeurt stap voor stap. Niet door te vechten tegen jezelf, maar door je brein nieuwe routes te laten ontdekken.
Je zou het kunnen vergelijken met een paadje in een bos.
Het oude pad is vaak gelopen en daardoor duidelijk zichtbaar.
Het nieuwe pad moet nog gemaakt worden.
Hoe vaker je dat nieuwe pad bewandelt, hoe vanzelfsprekender het wordt.
Het doel is regie
Breintraining belooft geen wondermiddel. Iedereen is anders en verandering vraagt inzet.
Wat het wél kan doen, is je helpen begrijpen waarom je rookt en hoe je dat patroon kunt veranderen.
Veel mensen ervaren daardoor iets wat ze lange tijd kwijt waren: regie.
Niet meer automatisch grijpen naar een sigaret, maar bewust kiezen wat je doet.
En dat geeft rust.
Een belangrijk verschil
Breintraining is geen therapie en geen medische behandeling.
Het is training. Net zoals een personal trainer je helpt om spieren te trainen, kun je ook je brein trainen.
Voor sommige mensen is dat een waardevolle stap, bijvoorbeeld terwijl ze op een wachtlijst staan voor andere hulp, of wanneer ze merken dat stoppen op wilskracht alleen niet lukt.
Want uiteindelijk gaat stoppen met roken niet alleen over een sigaret.
Het gaat over het veranderen van een patroon dat jarenlang in je brein is gegroeid.
En patronen kun je trainen.
Dat is Klare Taal.